Autonomoen Mutua eta Prebentzio Zerbitzua: noiz dira derrigorrezkoak?
Azken hilabeteotan gero eta interes handiagoa piztu da autonomoen artean laneko arriskuen prebentzioaren eta lan-kontingentzien aurkako babesaren inguruko betebeharrak ezagutzeko. Bi kontzeptu horiek elkarrekin lotu ohi diren arren, araudiak funtzio eta betebehar ezberdinak esleitzen dizkie.
Mutuan atxikitzea nahitaezkoa da
Autonomo guztiek Gizarte Segurantzarekin lankidetzan diharduen Mutua batean atxikita egon behar dute. Erakunde hori sistemaren zenbait prestazio kudeatzeaz arduratzen da, besteak beste, lan-istripuen, gaixotasun profesionalen, aldi baterako ezintasunaren eta legez aurreikusitako beste kontingentzia batzuen ondoriozkoak.
Noiz da nahitaezkoa Prebentzio Zerbitzua?
Laneko Arriskuen Prebentzio Zerbitzu bat kontratatzea ez da betebehar orokorra autonomo guztientzat.
Betebehar hori, batez ere, langileak kontratatuta dituzten autonomoei dagokie. Une horretan enpresaburu izaera hartzen dute, eta beren langileen segurtasuna eta osasuna bermatu behar dute, Laneko Arriskuen Prebentzioari buruzko Legea betez; horretarako, jarduera preventiboa antolatu beharko dute araudiak aurreikusitako modalitateetako baten arabera.
Aldiz, langilerik gabe jarduten duten autonomoek, oro har, ez daukate kanpoko prebentzio zerbitzurik kontratatzeko betebeharrik. Hala ere, egiten duten jardueraren edo beren zerbitzuak ematen dituzten lekuaren arabera, prebentzio-betebehar jakin batzuen menpe egon daitezke, hala nola enpresa-jardueren koordinazioa, laneko arriskuen prebentzioan prestakuntza egiaztatzea edo lantokiaren titularra den enpresak eskatutako baldintzak betetzea.
Haurdunaldiko eta edoskitzaro naturaleko arriskua
Autonomoen haurdunaldiko arriskuagatiko prestazioari dagokionez, prozedurak zenbait ezberdintasun ditu besteren konturako langileei aplikatzen zaienarekin alderatuta. 295/2009 Errege Dekretuak aurreikusten du garatutako jarduerari buruzko eta haurdunaldi-egoerarekin bateragarria den lanik edo funtziorik ez dagoenari buruzko adierazpen bat aurkeztea, eta izapide hori ez da enpresa-eremuan eskatzen den Laneko Arriskuen Prebentzio Zerbitzuak emandako txostenaren termino berberetan konfiguratzen.
Bestalde, edoskitzaro naturaleko arriskuagatiko prestazioak babesten du autonomo langileak bere jarduera eten behar duen egoera, jarduera horrek bere osasunean edo edoskitzen ari den seme-alabaren osasunean eragin negatiboa izan dezakeelako. Egoera hori Gizarte Segurantzaren Institutu Nazionaleko (INSS) edo prestazioa kudeatzen duen Gizarte Segurantzarekin lankidetzan diharduen mutuako zerbitzu medikoek egiaztatu behar dute.
Ondorioz
Mutua kolaboratzaile batean atxikitzea nahitaezkoa da autonomo guztientzat. Hala ere, Laneko Arriskuen Prebentzio Zerbitzu bat kontratatzea kasu jakin batzuetan bakarrik da exijigarria, funtsean autonomoak bere kargura langileak dituenean edo bere jarduerari aplikagarri zaion araudi espezifikoak prebentzio-betebehar jakin batzuk ezartzen dituenean.
Zenbaki aholkulariak abokatuak: Lan arloko departamentua